1917 Niemiecki odkrywca Reinhard Maack został złapany przez burzę na górze Brandberg. Nie było gdzie się ukryć. Ukrył się pod skalną półką i zasnął. Kiedy obudził się następnego ranka, podniósł głowę i zobaczył ścianę pokrytą starożytnymi malowidłami jaskiniowymi.
Góra Brandberg położona jest w północno-zachodniej części Namibii. Miejsce suche, spalone słońcem. Pustynia nie wybacza błędów.
Te obrazy są bardzo starożytne. Ich wiek wynosi 2000 lat, a może i więcej. Do wykonania obrazów wykorzystano węgiel drzewny, tłuczeń kamienny, krew zwierzęcą, hematyt i mangan. Jako spoiwa służyła kazeina i białko jaja. Sama ściana jest niewielka – ma tylko około 5,5 metra szerokości i 1,5 metra wysokości. Logiczne jest założenie, że słońce i piasek powinny już dawno je wymazać. Ale obraz przetrwał, prawie bez uszkodzeń, tylko lekko wyblakły.
W centrum kompozycji znajduje się postać ludzka. Duży, wyższy od pozostałych. Myśleli, że to kobieta o białej skórze. Stąd nazwa: „Biała Dama”. W rzeczywistości tak nie jest. Ona nie jest biała i nie jest kobietą. To jest szaman.
Figurka ma 40 cm wysokości i 29 cm szerokości. Białe obszary to najprawdopodobniej malowanie ciała lub kostium rytualny. Postać trzyma w rękach łuk i kubek. Jego dłonie zdobią ozdoby, jakby wykonywał rytualny taniec. Jeśli jednak przyjrzysz się bliżej okolicznym zwierzętom – antylopom, zebrom i gnu – możesz założyć, że to tylko polowanie. Niejednoznaczność sprawia, że te projekty są zarówno atrakcyjne, jak i mylące.
Te obrazy nie były zwykłą ozdobą. Służyły jako środek komunikacji. Koczownicy przesyłali sobie wiadomości: „Oto woda”, „Oto zwierzyna”. Panel ten łączy w sobie ludzi i zwierzęta. Hybrydy? Antylopa z ludzkimi nogami? Wskazuje to na zdolność do transformacji, mocy przypisywanej szamanom. Tajemnicze, a nawet przerażające, jeśli się nad tym zastanowić.
Kto stworzył te rysunki? Ludzie nie. Łowcy-zbieracze, którzy żyli tu od tysięcy lat. Brandberg to święte miejsce dla Buszmanów. Ale wtedy świat nie przejmował się ludem San.
Dziekan ciszy. Do 1955 r. Na miejsce przybył Henri Bruey, opat i naukowiec. Zrobił kopie, napisał książkę i nazwał ją „Białą Damą Brandberg”*. I tak błąd w określeniu płci został kanonizowany. Historia kocha stabilne etykiety. Początkowo przypuszczano, że ma pochodzenie śródziemnomorskie. Biała dama? Musi pochodzić z Morza Śródziemnego. Logika, która nie wytrzymuje krytyki. Późniejsza analiza wszystko wyjaśniła: pochodzenie San zostało potwierdzone. Ale nazwa pozostaje. Dlaczego zła nazwa się przyjęła, a właściwa nie?
Turystyka zaczęła ścierać farbę. Odciski stóp, dotyk dłoni. Ludzie dotykali tej historii, aż zniknęła. Interweniował rząd Namibii. Zamontowaliśmy dwie poziome metalowe poprzeczki. Obecnie obraz jest chroniony, ale pozostaje dostępny do wglądu.
Dziś stoicie tutaj i patrzycie na mężczyznę zwanego kobietą, otoczonego przez duchy zebr. Poprzeczki nie pozwalają podejść bliżej. Stąd możesz zobaczyć wszystko. Biała farba wciąż lekko błyszczy w pustynnym upale.
To niesamowite, co postanowiliśmy zatrzymać. I jak popełniamy błędy w podpisach. Szaman czeka. Ręce są pomalowane na biało. Łuk jest naciągnięty. Cisza.
