Dokonując posunięcia, które łamie niemal wszystkie zasady dyplomacji korporacyjnej, dyrektor generalny United Airlines Scott Kirby podjął niezwykły krok i publicznie przyznał się do nieudanej próby połączenia z American Airlines. Zamiast spokojnie kontynuować działalność po odmowie ze strony Americana, Kirby wykorzystał swoją platformę, aby argumentować, dlaczego do tej transakcji powinno dojść i dlaczego organy regulacyjne powinny zatwierdzić w przyszłości tak masową konsolidację.
Naruszenie protokołu korporacyjnego
Zazwyczaj w przypadku niepowodzenia fuzji spółka publiczna wydaje krótkie, neutralne oświadczenie: „Negocjacje zostały zakończone i w dalszym ciągu koncentrujemy się na naszej obecnej strategii”. Jednak Kirby wybrał znacznie bardziej agresywną taktykę. Omawiając publicznie „smutną” rzeczywistość nieudanego porozumienia, podejmuje jednocześnie trzy ryzykowne manewry:
- Potwierdzenie niepowodzenia negocjacji: uznanie, że główny cel strategiczny został odrzucony.
- Uzasadnienie martwej transakcji: próba udowodnienia wartości umowy po zamknięciu okna możliwości.
- Wstępne kwestionowanie obaw antymonopolowych: Próba przekonania organów regulacyjnych o korzyściach płynących z połączenia przed złożeniem formalnej propozycji.
Argument przeznaczony dla Waszyngtonu, a nie klientów
Retoryka Kirby’ego sugeruje, że jego głównymi odbiorcami nie są podróżnicy, ale przyszła administracja Trumpa i politycy w Waszyngtonie. Sformułował dyskusję wokół tematów narodowej siły gospodarczej i rzekomego „deficytu handlowego” z zagranicznymi liniami lotniczymi.
Kirby argumentuje, że przewoźnicy pod obcą banderą obsługują więcej lotów i przewożą więcej Amerykanów niż krajowe linie lotnicze z USA. Choć przyciąga to uwagę polityków protekcjonistycznych, z ekonomicznego punktu widzenia argument ten jest nie do utrzymania:
* Przepustowość $\neq$ Deficyt handlowy: posiadanie większej liczby miejsc w zagranicznych liniach lotniczych nie jest deficytem handlowym w tradycyjnym sensie; jest to kwestia udziału w rynku i dostępności usług.
* Korzyści dla konsumentów: Zwiększona przepustowość zagranicznych linii lotniczych często prowadzi do poprawy usług, niższych cen i większej liczby bezpośrednich lotów, a wszystko to z korzyścią dla amerykańskiego konsumenta.
* Ironia globalizacji: Same linie United Airlines w dużym stopniu opierają się na partnerstwach międzynarodowych, utrzymując spółki joint venture dzielące się przychodami z takimi grupami jak Lufthansa i Air Canada.
Paradoks antymonopolowy
Sednem argumentu Kirby’ego jest to, że fuzja United i American nie byłaby posunięciem „cięcia kosztów” (które tradycyjnie blokowały organy regulacyjne), ale krokiem w kierunku „wzrostu i międzynarodowej konkurencyjności”. Sugeruje, że większy przewoźnik będzie w stanie lepiej konkurować ze światowymi rywalami.
Jednakże logika ta napotyka poważne przeszkody:
* Brak nowych aktywów: Połączenie dwóch krajowych gigantów nie spowoduje w magiczny sposób utworzenia nowych międzynarodowych przydziałów czasu pracy na lotniskach takich jak London Heathrow czy Tokio Haneda. Nie spowoduje dodania do systemu nowych pilotów ani samolotów szerokokadłubowych; konsoliduje jedynie istniejące.
* Debata o konkurencji: Choć krytycy obawiają się, że konsolidacja ograniczy konkurencję, niektóre teorie ekonomiczne sugerują, że rynek z kilkoma dużymi, wydajnymi graczami może nadal generować konkurencyjne wyniki, zwłaszcza jeśli fuzja prowadzi do wzrostu całkowitej podaży.
Dlaczego to jest ważne?
Publiczne wystąpienie Kirby’ego służy dwóm celom strategicznym. Pierwszym z nich jest wywieranie nacisku na zarząd American Airlines poprzez publiczne oskarżenie go o „zamknięcie drzwi” w obliczu wizjonerskiej strategii, która może wpłynąć na nastroje inwestorów. Po drugie, przygotowuje grunt pod przyszłe transakcje M&A (fuzje i przejęcia). Traktując konsolidację jako kwestię interesu narodowego, a nie chciwość korporacji, United przygotowuje grunt pod kolejny ruch, niezależnie od tego, czy będzie to kolejna fuzja, czy przejęcie określonych aktywów innych przewoźników.
Wniosek
Scott Kirby nie tylko opłakuje przegraną umowę; próbuje napisać na nowo zasady konsolidacji branży lotniczej. Traktując krajowe fuzje jako instrument międzynarodowej walki gospodarczej, United sygnalizuje, że nie przestanie szukać sposobów na rozwój, niezależnie od wszelkich barier regulacyjnych.
